سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

خواندنی ها


سبک زندگی

بهترین سن آموزش شنا برای کودکان

ورزش شنا فوایدی برای کودکان دارد و آموزش شنا به کودکان باید در زمانی مناسب اتفاق بیافتد، در ادامه از نکات ایمنی مهم، باید و نبایدها و بهترین سن آموزش شنا برای کودکان مطلع می شوید.

ادامه مطلب
سبک زندگی

زندگی زیر یک سقف

روزهای ابتدایی زندگی مشترک معمولا بسیار شاد و خوش سر میشوند و نشانه ای از هیچ گونه اختلافی بین زوجین مشاهده نمیشود. اما بعد از اینکه چند سالی از آن میگذرد، با بوجود آمدن هر مساله کوچکی، شروع به جر و بحث میکنند و برای روزها و حتی ماه ها با هم قهر کرده و حرف نمیزنند. گاهی حد اختلافات به آنجا میرسد که دیگر رسما به هم توجهی ندارند و بود و نبود همسرشان برای آنها تفاوتی ندارد.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

طرز تهیه پنکیک با ماست

پنکیک با ماست از انواع پنکیک‌های خوشمزه بوده که همراه با کره، خامه، مربا، عسل، مارمالاد، بستنی یا سس میوه، به عنوان صبحانه‌ای لذیذ یا دسری مقوی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

“همبرگر کبابی” رژیمی را به راحتی در خانه درست کنید!

اگر فرصت زیادی برای تهیه غذا ندارید با استفاده از دستور تهیه “همبرگر کبابی” رژیمی به سادگی این غذای رژیمی را در خانه درست کنید.

ادامه مطلب
مذهبی

فتوای مراجع درباره رشوه خواری و فرد رشوه گیرنده

یکی از بلاهای بزرگ که از دیرباز دامنگیر بشر شده و امروز نیز با شدت بیشتر ادامه دارد، موضوع رشوه خواری است

ادامه مطلب
دانش و فناوری

گوگل به چه معناست و کار خود را کی آغاز کرد

در این گزارش قصد داریم دانستنی هایی جالب از معنی گوگل گرفته تا مخترع و زمان شروع به کار گوگل را در اختیار شما قرار دهیم.

ادامه مطلب
سایر

حقایقی جالب در مورد ماهی ها که باید بدانید

ماهی ها موجودات آبزی مهره داری هستند که دارای حدود 30 هزار گونه در جهان می باشند و جالب است از حقایقی که در مورد آن ها و زندگی شان وجود دارد بدانید.

ادامه مطلب
سلامت و بهداشت

بیماری های مقاربتی چیست

بیماری های مقاربتی(آمیزشی) دسته ای از بیماری ها هستند که پس از تماس جنسی بین افراد میان آنها منتقل میشود. برخی از این بیماری ها مانند سوزاک فقط از طریق تماس جنسی منتقل میشوند و برخی دیگر مانند ایدز علاوه بر تماس جنسی ازطریق خونی هم منتقل میشوند، تعدادی نیز مانند ایدز و سیفلیس از طریق مادر آلوده به جنین انتقال می یابند. اکثر این بیماری های آمیزشی در پی تماس های جنسی متعدد با افراد زیاد که ممکن است آلوده باشند، رخ میدهند ...

ادامه مطلب
مد و استایل

اصول انتخاب لباس عروس

مراسم عروسی از مهمترین رویدادهای زندگی هر فردی است. امروزه با افزایش گزینه های در دسترس عروس و داماد، پیچیدگی فراوانی به خود گرفته و به صورت یک تخصص در آمده است؛ به طوری که آژانس های خدمات مجالس مختلفی بوجود آمده اند تا اینکار را برای شما راحت تر کنند. تیم بلاک مگ نیز با بهره گیری از نظرات تخصصی متخصصین در نظر دارد ...

ادامه مطلب

سراسر وب

 روانشناسی

چرا ما از گوش دادن به موسیقی لذت میبریم؟

کمتر کسی در دنیا پیدا میشود که از گوش دادن به موسیقی لذت نبرد ، به همین دلیل درباره چرایی لذت بردن از موسیقی گزارشی تهیه کرده ایم که خواندنش خالی از لطف نیست.

ادامه مطلب
سایر

جملات کوتاه و تاثیرگذار از بزرگان

در این بخش از سرگرمی سایت بلاک مگ گلچینی از جملات بزرگان و متن های دلنشینی را برای شما آماده کرده ایم.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

طرز تهیه پنکیک با ماست

پنکیک با ماست از انواع پنکیک‌های خوشمزه بوده که همراه با کره، خامه، مربا، عسل، مارمالاد، بستنی یا سس میوه، به عنوان صبحانه‌ای لذیذ یا دسری مقوی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ادامه مطلب
سبک زندگی

خدمات عروسی در تهران

ما در این مطلب لیست بهترین خدمات عروسی در تهران را به شما معرفی می کنیم تا در بین بهترین خدمات عروسی در تهران ، خدمات عروسی مربوط به مراسم خود را پیدا کرده و قدم به قدم عروسی و مراسم خود را برنامه ریزی کرده ، جهت ادامه مطلب دکمه بیشتر را زده تا لیست بهترین خدمات عروسی در تهران را به شما معرفی کنیم ...

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

بهترین آرایشگاه های مردانه تهران

مدل و آرایش داماد هم یکی از ملزومات مراسم عروسی می باشد که باید توجه زیادی به این موضوع داشت تا داماد بهترین مدل مو و آرایش را داشته باشد پس باید دنبال بهترین آرایشگاه مردانه باشید تا مدل مو و آرایش داماد نیز به بهترین شیوه انجام بگیرد ، ما در این پست بهترین آرایشگاه مردانه تهران را به شما معرفی می کنیم ...

ادامه مطلب
ورزشی

اتفاقات خوبی که بعد از کاهش وزن در بدن خواهد افتاد

بعد از کاهش وزن اتفاقات خوبی برای بدن می افتد و داشتن رژیم غذایی صحیح و اندامی متناسب کمک میکند زندگی سالم تر و شادتری داشته باشید.

ادامه مطلب
سبک زندگی

چگونه بهترین مراسم عروسی را داشته باشیم؟

مراسم عروسی منحصر به فرد : مهمانان قطعا ً تحت‌تاثیر قرار خواهند گرفت وقتی نوبت عروسی می‌رسد ، بخش بزرگی از قسمت های سرگرم‌کننده برای مهمان ها در مراسم عروسی چیزی به جز خوردن یا نوشیدن نیست . برای افرادی که به دنبال راهی منحصر به فرد برای برآورده کردن تمام نیاز های مراسم ازدواج خود هستند ، این پنج گزینه برای تهیه غذا و ایده‌ها را می توانید در مراسم عروسی خود استفاده کنید ...

ادامه مطلب
سبک زندگی

مهمترین نکات دوران نامزدی

دوران نامزدی یکی از خاطره انگیز ترین و به یاد ماندنی ترین دوران های زندگی هر آدمی است؛ دورانی که در آن زن و مرد با شور و شوق فراوان با هم آشنا میشوند و برای آینده مشترکشان زمینه سازی میکنند. اما باید شیوه درست رفتار در این ایام را دانست و نباید با برخی کارها شیرینی آن را به کام تلخ کرد. دوران نامزدی دورانی است که خواستگاری انجام شده، شیرینی خورده شده و همه روزهای خوش را به انتظار نشسته اند ...

ادامه مطلب
مد و استایل

رنگ سال در عروسی

وقتی نوبت به مراسم عروسی می‌رسد ، پالت رنگ شما نقش مهمی را بازی می‌کند ، و برای بسیاری از زوج‌ها که در مراسم عروسی قرار دارند ، یک اجبار است . پس اگر در این فکر هستید که چطور از رنگ سال در عروسی خود استفاده کنید ، به هیچ وجه استرس نداشته باشید . ما می‌خواهیم به شما کمک کنیم .

ادامه مطلب

مطالب جالب

دانش و فناوری

چطور با ساخت ربات جهان را به جایی بهتر تبدیل کنیم

ساخت یک ربات کار سختی نیست و حتی می توانید در خانه آن را شروع کنید. در گام اول شما باید یک سری پیش نیاز درباره علم رباتیک را بدانید.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

آرایش عروس ۲۰۱۹

حساسیت و اهمیت روز ازدواج را به هیچ وجه نمیتوان انکار کرد. بدون شک چشمگیرترین صحنه یک مراسم عروسی ، خود عروس است که توجه همه را به خود جلب میکند. بنابراین باید توجه ویژه ای به ظاهر و آرایش عروس داشت و آن را بر طبق اصول زیبایی شناسی و پرهیز از افراط و تفریط صورت داد و نباید اجازه داد اضطراب و وسواس بیش از حد باعث گم کردن مسیر و بیراهه رفتن شود. با رعایت اصول ابتدایی که در ادامه خواهد آمد میتوانید آسوده خاطر باشید ...

ادامه مطلب
دانش و فناوری

ترفند خاموش نشدن لپ تاپ در دانلود شبانه

با ترفندی کاربردی که در ادامه به شما آموزش خواهیم داد نکات جالبی از قبیل قرار دادن لپ تاپ در حالت کم مصرف در حین دانلود شبانه و خاموش نشدن لپ تاپ با بستن درب و ... را فرا خوهید گرفت.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

لاک عروس چه رنگی باشه

یک لاک ناخن مناسب و انتخاب آن یکی از دشوارترین مراحل آرایش عروس خانم ها و دختر خانم ها می باشد ، هرچند این انتخاب از انتخاب لباس عروس راحت تر است ، ولی وسواس های بدون دلیل می تواند عروس خانم ها را پیدا کردن و انتخاب انواع پولیش خوش رنگ غافل کند ...

ادامه مطلب
سلامت و بهداشت

از علائم تا درمان گرمازدگی نوزادان و کودکان

تنفس سریع و کم عمق، بی قراری و پوست قرمز و خشک از علائم گرمازدگی در نوزادان می باشد در این مواقع سعی کنید حرارت بدن کودک را به سرعت پایین بیاورید.

ادامه مطلب
مد و استایل

نکاتی که قبل از اجاره لباس عروس باید بدانید

اگر در رابطه با لباس عروسیتان تصمیم گرفته اید لباس نخرید و یک لباس عروس شیک اجاره کنید باید نکات قابل توجهی را در این رابطه فرا بگیرید تا در این مورد که اجاره کردن لباس عروس می باشد دچار مشکل نشوید و یک انتخاب درست داشته باشید ، با ما باشید در ادامه مطلب ...

ادامه مطلب
دانش و فناوری

غیرفعال کردن به روزرسانی خودکار برنامه ها در اندروید

اگر با به روزرسانی خودرکار اپلیکیشن های اندروید در گوشی خود مشکل دارید در این مطلب ترفند غیرفعال سازی به روزرسانی اندروید را به شما آموزش می دهیم.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

سلامت پوست صورت خانم ها

برای بعضی از خانم ها حتی یک روز معمولی هم با مراسم خاصی آغاز می شود؛ ابتدا صورت خود را با یک مرطوب کننده پاک می نمایند، سپس یک کرم ضد آفتاب و مقداری هم پودر می زنند، و بعدا چشمان خود را نیز با انواع سایۀ چشم و قلم و ریمل، آرایش، مطابق به سلیقه خود آرایش می نمایند. ما در این مطلب راه و روش های حفظ سلامت پوست خانم ها را با شما در میان می گذاریم ...

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

طرز تهیه کیک شکلاتی سنتی

یک کیک ساده و نرم و نازک، با بویی که راه می اندازد و نشاطی که به وجود می آورد، کیکی که آماده کردن و مزه اش می تواند آدم را سر ذوق بیاورد.در آشپزخانه بلاک مگ همراه ما باشید.

ادامه مطلب