سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

خواندنی ها


سبک زندگی

نحوه خنک کردن خانه در تابستان

درست است که خنک نگه داشتن خانه در روزهای گرم تابستانی کار دشواری است اما غیرممکن هم نیست. در ادامه یاد می گیریم که چگونه حتی در گرم ترین روزهای سال خانه را خنک نگه داریم.

ادامه مطلب
مذهبی

انواع “غسل” های واجب برای بانوان و نحوه انجام آنها

دروس بیستم و بیست و یکم از جلد اول (رساله ی آموزشی) احکام شرعی را ببینید که مطابق با فتاوای آیت الله العظمی خامنه ای تهیه و منشر شده است.

ادامه مطلب
ورزشی

روش های کاهش وزن برای عروسی

چطور قبل از عروسی وزن خود را از کاهش بدهید و بعد از ازدواج چطور آن را حفظ کنید ؟ یکی از اولین چیزهایی که در ذهن عروس بعد از اینکه نامزد شود احتمالا ً این است که چطور می‌خواهد لباس عروسی در تنش زیبا باشد و به وزن ایده آل خود برسد ...

ادامه مطلب
دانش و فناوری

چطور با ساخت ربات جهان را به جایی بهتر تبدیل کنیم

ساخت یک ربات کار سختی نیست و حتی می توانید در خانه آن را شروع کنید. در گام اول شما باید یک سری پیش نیاز درباره علم رباتیک را بدانید.

ادامه مطلب
 روانشناسی

مشاوره قبل از ازدواج

امروزه با توجه به آمار روزافزون طلاق و مشکلات خانوادگی، بیش از پیش نیاز به مشاوره های قبل از ازدواج احساس میشود. مشاوره برای گرفتن جواب قطعی آری یا خیر در یک مورد ازدواج نیست؛ در واقع در هنگام آشنایی و تصمیم به ازدواج، خیلی از مسائل مهم توسط دختر و پسر نادیده گرقته میشود که باعث میشود ...

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

انواع ساندویچ سرد لذیذ و مغذی

انواع ساندویچ سرد را می توان با گوشت و سبزیجات متنوعی تهیه کرده و به عنوان یک عصرانه، یک شام خوشمزه و یا میان وعده ای سالم برای دانش آموزان مورد استفاده قرار داد.

ادامه مطلب
ورزشی

رژیم غذایی تابستانی برای جلوگیری از سرطان پوست

می توان با خوراکی هم از سرطان پوست جلوگیری کرد اما به یک شرط که رژیم غذایی متعادلی را دنبال کرد.

ادامه مطلب
سبک زندگی

زندگی زیر یک سقف

روزهای ابتدایی زندگی مشترک معمولا بسیار شاد و خوش سر میشوند و نشانه ای از هیچ گونه اختلافی بین زوجین مشاهده نمیشود. اما بعد از اینکه چند سالی از آن میگذرد، با بوجود آمدن هر مساله کوچکی، شروع به جر و بحث میکنند و برای روزها و حتی ماه ها با هم قهر کرده و حرف نمیزنند. گاهی حد اختلافات به آنجا میرسد که دیگر رسما به هم توجهی ندارند و بود و نبود همسرشان برای آنها تفاوتی ندارد.

ادامه مطلب
مذهبی

داستان قطعه قطعه کردن حضرت زکریا

یکی از پیامبران الهی که نام مبارکش 7 بار در قرآن آمده است،حضرت زکریا(ع) از پیامبران بنی اسرائیل است و نسب او به حضرت داوود می رسد

ادامه مطلب

سراسر وب

کتاب آشپزی

طرز تهیه سالاد میوه برای کودک

سالاد میوه برای کودک نوعی از سالادها است که در عین راحتی بسیار خوشمزه است.این دستور تهیه را می توانید در آشپزخانه بلاک مگ ببینید.

ادامه مطلب
دانش و فناوری

تفاوت بین 5G و LTE چیست؟

تفاوت بین 5G و LTE در عملکرد، تکنولوژی و سرعت تاخیر آنهاست. در مجموع می‌توان گفت نسل پنجم شبکه اینترنت همراه عملکرد بهتری دارد و سرعت بیشتری را برای کاربر فراهم می‌کند.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

روش های عالی برای ثابت ماندن رنگ مو

فرقی نمیکند موهایتان را با چه رنگ مویی و با چه روشی رنگ کنید به هر حال پس از مدتی شفافیت و زیبایی اولیه را از دست میدهد، برای ثابت ماندن رنگ مو چه باید کرد؟

ادامه مطلب
سایر

مهریه چیست ؟

مهریه، مالی است که مرد به نشانه محبت در هنگام ازدواج به همسر خود میپردازد و یا مسولیت پرداخت آن را به عهده میگیرد. اما این مهریه که باید نشانه مهر و محبت و عشق بین زوجین باشد در سالیان اخیر موجب مشکلات فراوانی شده است، به طوریکه به محل کسب درآمد برای برخی تبدیل شده است و مردان زیادی را هم در گوشه زندان قرار داده است. اما آیا مهریه موفقیت و تداوم زنگی را تضمین میکند؟

ادامه مطلب
 خودرو

بررسی مشخصات پژو 207 جدید + امکانات و قیمت

پژو 207 جدید فراز و نشیب‌های فراوانی را در طول چند سال اخیر تجربه کرده است. این خودروی هاچ بک از جمله محصولات پژو است که توسط شرکت ایران خودرو مونتاژ می‌شود.

ادامه مطلب
 خودرو

علت بالا رفتن آمپر آب؛ راه‌حل و پیشگیری از آن

علت بالا رفتن آمپر آب در ماشین‌ها اغلب به دلیل استاندارد نبودن دمای آب رادیاتور است. بی کیفیت بودن آب، خرابی ترموستات، نشتی قطعات و ... از جمله دلایل بالا رفتن آمپر آب هستند.

ادامه مطلب
سبک زندگی

برنامه ریزی برای عروسی

تو نامزد شدی ! تبریک ! ما خیلی خوشحالیم که با سفر برنامه‌ریزی عروسی به شما کمک می‌کنیم . چه در حال حاضر برنامه‌ریزی خود را برنامه‌ریزی کرده‌اید یا قبلا ً در نیمه راه سفر خود هستید ، می‌دانیم که گاهی اوقات عروسی می‌تواند کمی سخت شود . بسیاری از عناصر مختلف برای فکر کردن وجود دارد ، از بودجه شما گرفته ، تا انتخاب تامین کنندگان تان ، برای تصمیم‌گیری در مورد اینکه دوست دارید در کجا به ماه‌عسل بروید ، وجود دارد . برای اینکه کمی ساده‌تر شود ، نگاهی به این می‌اندازیم که زوج‌های جوان به چه ترتیبی تامین کنندگان خود را انتخاب می کنند ، ما امیدواریم که این راهنمای برنامه‌ریزی عروسی شما را در مسیر درست قرار دهد و روز عروسی شما را حتی آسان‌تر کند !

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

بیوگرافی “سعید آقاخانی”

بیوگرافی کامل سعید آقاخانی به همراه فیلم شناسی و عکسهای “سعید آقاخانی” بازیگر ، نویسنده و کارگردان سینما و تلویزیون را در سایت بلاک مگ ببینید.

ادامه مطلب
سبک زندگی

سالمندان در مراسم عروسی

برای بسیاری از ایرانی ها که مراسم ازدواج خود را برنامه‌ریزی می‌کنند، وجود داشتن سالمندان و دوستانشان در مراسم عروسیشان بیش‌ترین اهمیت را دارند . در اینجا ۵ راه برای اطمینان از اینکه مهمانان نسل بزرگ‌تر شما در مراسم عروسی شما اوقات خوشی و زیبایی دارند ، وجود دارد که ما انها را با شما در میان می گذاریم ...

ادامه مطلب

مطالب جالب

مد و استایل

وظیفه های مهم ساقدوش عروس

اگر بهترین دوست شما ، خواهر یا پسر عمو ، تازه اعلام کرده که ازدواج می‌کند ، ممکن است کنجکاو باشید که از شما بخواهد تا ساقدوش شوید . اگر شما امتیاز ساقدوش عروس را در یک عروسی بگیرید ، پس باید همه چیز را بدانید که در طول برنامه‌ریزی عروسی ، همه رویدادهای قبل از عروسی ، و روز عروسی باید مورد نیاز شما باشد ...

ادامه مطلب
مذهبی

رحلت پیامبر یا شهادت پیامبر اکرم

روایات مختلفی اعم از شیعه و سنی وجود دارد که رحلت پیامبر را مرگ طبیعی ندانسته و شهادت می دانند. این روایات می توانند موضوع شهادت پیامبر اکرم (ص) را اثبات نمایند.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

برنامه زیبایی عروس

بخشی از برنامه زیبایی شما وجود دارد که درست قبل از عروسی شروع نمی‌شود . بنابراین مانند تمام جنبه‌های دیگر عروسی ، برنامه پیش رو را با برنامه زمانی زیبایی عروسی خود برنامه‌ریزی کنید تا قدم به قدم چهره و زیبایی شما انجام شود ...

ادامه مطلب
دانش و فناوری

چگونه پیامک تبلیغاتی انبوه ارسال کنیم؟

راهنمای جامع ارسال پیامک تبلیغاتی و استفاده از سامانه پیامک برای ارسال SMS انبوه،معرفی راهکارهای تبلیغات پیامکی برای افزایش فروش و جذب مشتری

ادامه مطلب
 روانشناسی

مشاوره قبل از ازدواج

امروزه با توجه به آمار روزافزون طلاق و مشکلات خانوادگی، بیش از پیش نیاز به مشاوره های قبل از ازدواج احساس میشود. مشاوره برای گرفتن جواب قطعی آری یا خیر در یک مورد ازدواج نیست؛ در واقع در هنگام آشنایی و تصمیم به ازدواج، خیلی از مسائل مهم توسط دختر و پسر نادیده گرقته میشود که باعث میشود ...

ادامه مطلب
ورزشی

معرفی برنامه غذایی بدنسازی برای افزایش، کاهش یا حفظ وزن

برنامه غذایی بدنسازی با توجه به هدف شما از جمله کاهش، افزایش و یا ثابت نگه داشتن وزن متفاوت است. به طور مثال رژیم‌های درشت مغذی برای افزایش وزن و رژیم‌های کتوژنیک و کرب سایکلینگ برای کاهش وزن استفاده می‌شوند.

ادامه مطلب
 خودرو

ماشین عروس و نکاتی برای انتخاب آن

اگر در مرحله رزرو کردن ماشین عروس برای روز عروسی خود هستید ، احتمالا ً شگفت‌زده خواهید شد که چه نوع ماشین عروسی بهتر عمل می‌کنند . این یک راهنمای عمومی است که به شما کمک می‌کند تا انتخاب خود را برای ماشین عروس انجام دهید . ما در این مطلب نکات لازمه را برای انتخاب یک ماشین عروس مناسب جمع آوری کرده ایم ...

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

“همبرگر کبابی” رژیمی را به راحتی در خانه درست کنید!

اگر فرصت زیادی برای تهیه غذا ندارید با استفاده از دستور تهیه “همبرگر کبابی” رژیمی به سادگی این غذای رژیمی را در خانه درست کنید.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

اشتباهات بزرگ در آرایش عروس

هنگامی که روز عروسی شما فرا می‌رسد، همه چشم‌ها به سمت شما خواهد بود و زمان شما برای درخشیدن است . شما زیباترین لباس را انتخاب کرده‌اید ، یک مدل موی جدید را برنامه‌ریزی کرده‌اید ، و تمام چیزهایی که برای کامل کردن ظاهر باقی مانده ، کمی آرایش است ...

ادامه مطلب