سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

خواندنی ها


 روانشناسی

راز خوشبختی در زندگی

همه ما ادم ها در زندگی به دنبال پیدا کردن راهی برای خوشبختی هستیم و هرکسی خوشبختی را در یک چیز برای خود معنی می کند و خوشبختی انسان های با یکدیگر کاملا فرق می کند ، ولی راز خوشبختی ما انسان ها در زندگی در یک چیز نهفته است که در این مطلب مفصل در مورد آن حرف خواهیم زد ...

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

بیوگرافی “سعید آقاخانی”

بیوگرافی کامل سعید آقاخانی به همراه فیلم شناسی و عکسهای “سعید آقاخانی” بازیگر ، نویسنده و کارگردان سینما و تلویزیون را در سایت بلاک مگ ببینید.

ادامه مطلب
مد و استایل

مراسم حنابندان چیست

حنابندان مراسمی است که بعد از نامزدی و قبل از برگذاری مراسم عروسی، انجام میشود و در واقع به منزله خداحافظی و آخرین شب سکونت عروس در منزل پدری اش میباشد. به طور سنتی در این مراسم، ظرف حنا میان مهمانان میچرخد و زنان با مقداری از آن دستان خود را رنگی میکنند تا ...

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

لوکس ترین سالن های زیبایی تهران

خانم ها می خواهند در بهترین روز زندگیشان که روز عروسی آنها می باشد بدرخشند و یک آرایش جذاب و شیک و زیبا داشته باشند و در میان همه مردم بدرخشند به همین خاطر می خواهند در بهترین سالن زیبایی آرایش و میکاپ عروسی خود را انجام دهند ، ما در این مطلب بهترین سالن های زیبایی تهران را به شما عروس خانم های عزیز معرفی می کنیم ...

ادامه مطلب
اخبار

جاسوسی گوگل کروم از کاربران لو رفت !

شمار زیادی از کاربران گوگل کروم اعلام کرده اند که این مرورگر بدون اجازه و به طور پنهانی فایل های شخصی آنها را بررسی می کند و عملا جاسوسی اینترنتی انجام داده است.

ادامه مطلب
سبک زندگی

چگونه بهترین مراسم عروسی را داشته باشیم؟

مراسم عروسی منحصر به فرد : مهمانان قطعا ً تحت‌تاثیر قرار خواهند گرفت وقتی نوبت عروسی می‌رسد ، بخش بزرگی از قسمت های سرگرم‌کننده برای مهمان ها در مراسم عروسی چیزی به جز خوردن یا نوشیدن نیست . برای افرادی که به دنبال راهی منحصر به فرد برای برآورده کردن تمام نیاز های مراسم ازدواج خود هستند ، این پنج گزینه برای تهیه غذا و ایده‌ها را می توانید در مراسم عروسی خود استفاده کنید ...

ادامه مطلب
 خودرو

جدیدترین مدل های تزیین ماشین عروس

یک ماشین عروس شیک و زیبا در مراسم عروسی نیازمند یک تزیین شیک و زیبا هستش ، ایده های جالب و جدیدی برای تزیین ماشین عروس وجود دارد که ما در این مطلب آنها را به شما می گوییم ، برای تزیین ماشین عروس روش های متفاوت و جدیدی وجود دارد برای اینکه یک ماشین عروس جذاب داشته باشید ، ما در این مطلب جدیدترین عکس های ماشین عروس و همچنین تزیین ماشین عروس را به شما می گوییم ...

ادامه مطلب
سبک زندگی

چگونه در عروسی خود پول پس‌انداز کنید

بدیهی است که شما می‌خواهید هر جا که می‌توانید در مراسم عروسی خود صرفه‌جویی کنید ، اما هیچ‌کس نمی‌خواهد با آن جشن رویایی که در مورد تمام زندگی شان فکر می‌کنند ، خداحافظی کند . در اینجا به چند روش می‌توانید بدون قربانی کردن سبک خود پول پس‌انداز کنید ...

ادامه مطلب
 روانشناسی

روش برخورد با مادرشوهر

یکی از مسائلی که عروس¬ها با آن روبرو میشوند و به مشکلی عمده برای اکثر آنها بدل میشود، ارتباطشان با مادر شوهرشان است. اما باید بدانید که برقراری رابطه با مادر شوهر آنقدرها هم که فکر میکنید کار سختی نیست. اگر بتوانید به او نشان دهید که دوستش دارید و به او احترام میگذارید کار تمام است؛ همیشه این نکته را مد نظر داشته باشید که احترام گذاشتن به دیگران ...

ادامه مطلب

سراسر وب

سبک زندگی

مراسم عروسی در ایران

عروسی در ایران، یکی از بخش‌های فرایند ازدواج در ایران است. این فرایند می‌تواند شامل رسوم زیادی همچون خواستگاری، بله بران، شیرینی خوران، مهر بران، نامزدی، عقد کنان، جشن عقد، جهاز بران، حنابندان و زفاف باشد. عروسی مرحله ماقبل زفاف بوده و معمولاً زفاف در همان شب عروسی رخ داده و پایانی است بر این فرایند ...

ادامه مطلب
سایر

جانوری که 3 سال مرد است و بعد زن می شود!!

جالب است بدانید جانورانی وجود دارند که می توانند بطور ارادی جنسیت خود را تغییر دهند و از نر به ماده و ماده به نر تبدیل شوند.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

آرایش پاییز و زمستان

یکی از دغدغه های هر خانمی این است که در هر فصلی چگونه آرایش کند ، بخصوص در فصل پاییز و زمستان خانم ها دوست دارند بر اساس فصل آرایش خود را تنظیم کنند تا در تمامی فصل ها زیبا و شیک باشند ، ما در این مطلب بهترین نکته ها را در رابطه با آرایش برای فصل پاییز و زمستان را به شما می گوییم ...

ادامه مطلب
سایر

چیزهایی که ساقدوش‌ها نباید از آن شکایت کنند

اگر از بهترین دوست و یا برادر خود برای ایستادن در کنار آن‌ها به عنوان یک ساقدوش در یکی از بزرگ‌ترین روزهای زندگی شان پرسیده شده باشید, قبل از رسیدن این لحظه با شکوه , کارهای زیادی برای انجام دادن وجود دارد و زمانی که شما می‌گویید بله , برای همه آن‌ها امضا می‌کنید . ما در این مطلب چیزهایی که ساقدوش‌ها نباید از آن شکایت کنند را به شما می گوییم ...

ادامه مطلب
ورزشی

حرکات ورزشی مخصوص مبتلایان به سندرم پاتلا

سندرم درد پاتلا ممکن است با انجام برخی ورزش های سخت افزایش یابد که باید برای جلوگیری از آن از حرکات ورزشی مناسب و موثر استفاده و درد زانو را کاهش داد.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

روشی برای از بین بردن موهای زائد بدن

موهای زائد معمولا به موهای غیر از موی سر، ابروها و مژه ها گفته میشود. همه ما چه مرد و چه زن وقت زیادی را به از بین بردن آنها به روشهای مختلف اختصاص میدهیم؛ روشهای موقت و دائمی برای رهایی از آنها وجود دارد که هر کدام خوبی ها و مضراتی دارند. در این مقاله درباره روشهای گوناگون و عوارض احتمالی آنها صحبت خواهیم کرد ...

ادامه مطلب
 خودرو

نکات ضروری در انتخاب ماشین عروس

ما در این مطلب جدیدترین و شیکترین ماشین عروس شیک و ساده را به شما معرفی می کنیم ، شما به راحتی می توانید شیکترین و ساده ترین ماشین عروس را در بین هزاران مدل ماشین عروس انتخاب نموده و یک ماشین عروس شیک و ساده را برای مراسم عروسی خود تهیه نموده و همچنین نکات ضروری در انتخاب ماشین عروس را به شما می گوییم ...

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

قنادی خوب

یکی از مهمترین و جذاب ترین مسائل در هر عروسی انتخاب یک کیک عروسی مناسب برای مراسم عروسی می باشد که هر عروس و داماد می خواهد بهترین و شیکترین کیک عروسی را در مراسم عروسی خود داشته باشد که هم از نظر زیبایی و هم نظر خوشمزگی عالی باشد ، برای انتخاب یک کیک عروسی مناسب روش های مختلفی وجود دارد که ما در این مطلب شما عروس و داماد های عزیز را با قنادی آنلاین آشنا می کنیم ...

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

الناز حبیبی” و همسرش به همراه بیوگرافی

“الناز حبیبی” در 21 مرداد ماه سال 1368 در تهران به دنیا آمد. او دانشجوی رشته تدوین و متاهل است. او در سریال آقای «سیروس مقدم» به نام تاثریا در نقش دختر کوچک خانواده ایفای نقش کرد.

ادامه مطلب

مطالب جالب

مذهبی

رحلت پیامبر یا شهادت پیامبر اکرم

روایات مختلفی اعم از شیعه و سنی وجود دارد که رحلت پیامبر را مرگ طبیعی ندانسته و شهادت می دانند. این روایات می توانند موضوع شهادت پیامبر اکرم (ص) را اثبات نمایند.

ادامه مطلب
مد و استایل

ست کردن انواع شلوار با کفش قلق دارد

این مطلب یک راهنمای جامع در زمینه ست کردن رنگ شلوار با کفش است پس با دانشی که از این مقاله دریافت میکنید میتوانید به راحتی شلوار و کفش تان را ست کنید.

ادامه مطلب
ورزشی

تفاوت بوکس و کیک بوکس چیست؟

اصلی‌ترین تفاوت بوکس و کیک بوکس این است که در کیک بوکس، هم دست و هم پا می‌توانند مورد استفاده قرار بگیرند، اما در بوکس فقط استفاده از دست مجاز است. این دو ورزش رزمی تفاوت‌های دیگری نیز دارند.

ادامه مطلب
مد و استایل

نکات کلیدی در انتخاب کفش عروسی

یک کفش عروسی مناسب می تواند هم با لباس عروس ست شود و هم یک مراسم عروسی کامل را داشته باشد به همین خاطر کفش های عروسی یکی از آخرین مورد هایی است که در برنامه ریزی عروسی سازماندهی می شود چون یک عامل مهم در نگاه عروس است به همین دلیل شما باید کفش عروسی را انتخاب کنید که تناسب با همه نیاز های عروسی شما داشته باشد ...

ادامه مطلب
ورزشی

از کجا بفهمیم که رژیم لاغری ما اشتباه است؟

این اشتباهات در رژیم غذایی کاهش وزن شما را به تاخیر می اندازد و باعث شکست در رژیم لاغری شما میشود.

ادامه مطلب
ورزشی

روش های کاهش وزن برای عروسی

چطور قبل از عروسی وزن خود را از کاهش بدهید و بعد از ازدواج چطور آن را حفظ کنید ؟ یکی از اولین چیزهایی که در ذهن عروس بعد از اینکه نامزد شود احتمالا ً این است که چطور می‌خواهد لباس عروسی در تنش زیبا باشد و به وزن ایده آل خود برسد ...

ادامه مطلب
 روانشناسی

روانشناسی ازدواج

انتخاب همسر، انتخاب شریک همیشگی زندگی، نیمه گمشده، همه ما با این عبارات آشنا هستیم. تقریبا برای همه ما مهمترین رویداد زندگی، انتخاب همسر ایده آل است. بدین منظور افزایش آگاهی و بهبود توانایی افراد در انتخاب شریک زندگی شان، مقوله مهمی است که روانشناسی ...

ادامه مطلب
 روانشناسی

شخصیت شناسی از روی رنگها

طبق نظریه های روانشناسی هر فردی که رنگ هایی را برای خود برمیگزیند نشان گر خصوصیت اخلاقی او می باشد ، رنگ ها در سرتاسر زندگی ما رخنه کرده اند و هر رنگ برای خود یک داستان خاص دارد پس ما باید رنگ ها را شناسیم ، به همین خاطر ما در این مطلب شما را با روانشناسی رنگ ها آشنا می کنیم ...

ادامه مطلب
سایر

بهترین دسته گلهای عروسی

اگر شما دسته گل عروسی را دوست داریئ ، می توانید این ۶ دسته گل عروسی را برای سال ۲۰۱۹ مورد ستایش قرار خواهید داد ! در اینجا بهترین دسته گلهای عروسی گرداوری شده‌است که می توانید از آنها ایده بگیرید ...

ادامه مطلب