سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

خواندنی ها


سبک زندگی

برنامه ریزی برای عروسی

تو نامزد شدی ! تبریک ! ما خیلی خوشحالیم که با سفر برنامه‌ریزی عروسی به شما کمک می‌کنیم . چه در حال حاضر برنامه‌ریزی خود را برنامه‌ریزی کرده‌اید یا قبلا ً در نیمه راه سفر خود هستید ، می‌دانیم که گاهی اوقات عروسی می‌تواند کمی سخت شود . بسیاری از عناصر مختلف برای فکر کردن وجود دارد ، از بودجه شما گرفته ، تا انتخاب تامین کنندگان تان ، برای تصمیم‌گیری در مورد اینکه دوست دارید در کجا به ماه‌عسل بروید ، وجود دارد . برای اینکه کمی ساده‌تر شود ، نگاهی به این می‌اندازیم که زوج‌های جوان به چه ترتیبی تامین کنندگان خود را انتخاب می کنند ، ما امیدواریم که این راهنمای برنامه‌ریزی عروسی شما را در مسیر درست قرار دهد و روز عروسی شما را حتی آسان‌تر کند !

ادامه مطلب
 روانشناسی

کارهای ممنوع بعد از دعوای زن و شوهری

اگر با همسرتان دعوا کرده اید بعد از دعوا به او بی محلی نکنید و اگر خواست دوباره موضوع را پیش بکشد از او زمان بخواهید تا آرام شوید.

ادامه مطلب
دانش و فناوری

دلیل داغ شدن لپ تاپ و خاموش شدن ناگهانی

علت داغ شدن لپ تاپ چیست؟ آیا ایجاد حرارت زیاد توسط لپ تاپ باعث بروز مشکلاتی برای دستگاه می شود؟چه کنیم که اصلا لپ تاپمان حرارت زیادی ایجاد نکند؟ اینها سوالاتی هستند که مطمئنا تمام کاربران لپ تاپ با آن مواجه بوده یا هستند.

ادامه مطلب
دانش و فناوری

بالا بردن سرعت اینترنت با 4 روش کلیدی

همیشه سعی می کنیم تا اینترنت پرسرعتی داشته باشیم ،با اینکه سرعت اینترنت در بیشتر مواقع از طرف سرویس دهنده تعیین می شود، اما می توان به کمک ترفندهایی سرعت اینترنت خود را تا 20٪ افزایش داد.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

انتخاب کیک عروسی

کیک عروسی یکی از قسمتهایی از مراسم است که در سالیان اخیر توجه ویژه ای به آن میشود و جزء بخش های نسبتا مدرن و امروزی به حساب می آید. به همین خاطر معمولا شناخت درستی از نحوه انتخاب کیک مناسب وجود ندارد. یک کیک عروسی به تنهایی میتواند نشانگر سلیقه و کلاس مراسم عروسی شما باشد و توجه اکثر مهمانان را جلب خود کند و در فیلمها و تصاویر عروسی نیز مرکزیت داشته باشد ...

ادامه مطلب
سبک زندگی

یک عروسی شیک و به یادماندنی

در زمان قدیم برای برگذاری یک عروسی سنتی همواره راه هها و تم های یکسانی بودند و اما الان تم ها و گزینه های بسیاری برای برگذاری هرچه جذاب تر مراسم عروسی وجود دارد ، یکی از مهمترین موضوعات هر مراسم عروسی برنامه ریزی آن است که پس از آن همه چیز از قبیل دعوت نامه ها ، طرح های رنگی ، گل ها ، تم عروسی کاملا برنامه ریزی میشود ...

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

تقلید از «افسردگی مشاهیر»

این روزها ​افسردگی​ همراه شلوارهای رنگی مردانه و کفش های پاشنه بلند بی پاشنه زنانه مد شده. اما نکته جالب توجه این است که این بار نه اتومبیل و نه رنگ قرمز، بلکه یک بیماری به جرگه مد راه یافته است.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

طرز تهیه رب گوجه خانگی

رب گوجه خانگی از چاشنی های پرمصرف در تهیه غذاست که با رعایت نکات ضروری در تهیه آن می توان این طعم دهنده را به بهترین و ساده ترین روش درست کرد.

ادامه مطلب
سبک زندگی

عروسی به رسم قدیم

با تمام شدن ماههای حرام و شروع ماه ربیع الاول و ماههای عادی سال جشنهای عروسی و عقد و نامزدی و بله برون و شیرینی خورون هم شروع می‌شد. در روستاها شروع مراسم عروسی از حموم عمومی آبادی که معمولاً نزدیک میدان ده بود، شروع می‌شد. ساز و دهل محلی بود؛ بادی و کوبه‌ای، سرنا و تنبک.عروسی شروع می‌شد با : گل در اومد از حموم ، سنبل در اومد از حموم ، ماه داماد را بگید عروس در اومد از حموم و ...

ادامه مطلب

سراسر وب

ورزشی

اگر رژیم دارید از این 7 شام کم کالری میل کنید

شام رژیمی و کم کالری بسیار تاثیر گذاز است بر لاغری و کاهش وزن، برای کاهش وزن حتما باید در وعده شام از غذاهای کم کالری استفاده کرد.

ادامه مطلب
 روانشناسی

کارهای ممنوع بعد از دعوای زن و شوهری

اگر با همسرتان دعوا کرده اید بعد از دعوا به او بی محلی نکنید و اگر خواست دوباره موضوع را پیش بکشد از او زمان بخواهید تا آرام شوید.

ادامه مطلب
 روانشناسی

میدانید مردان چگونه ابراز علاقه میکنند؟

برخی از مردان در ابراز محبت زبانی به زنان موفق نیستند اما علاقه شان را می توان از روی رفتارهای شاخصی که با همسر و خانواده همسرشان دارند تشخیص داد.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

طرز تهیه پنکیک با ماست

پنکیک با ماست از انواع پنکیک‌های خوشمزه بوده که همراه با کره، خامه، مربا، عسل، مارمالاد، بستنی یا سس میوه، به عنوان صبحانه‌ای لذیذ یا دسری مقوی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ادامه مطلب
سایر

قوانین حقوقی ازدواج

عدم آگاهی لازم از قوانین حقوقی ازدواج باعث انباشت بسیار زیاد پرونده های مرتبط با ازدواج در دادگاه ها شده است. هر چند در زمانی زندگی میکنیم که ارتباطات و اطلاعات، همه جنبه های زندگی را فراگرفته، اما هنوز هم تعداد زیادی، آگاهی کافی از حقوق خود و دیگری در ازدواج ندارند و همین موجب شده ...

ادامه مطلب
اخبار

مجازات جدید برای مرتکبین اسیدپاشی تصویب شد

نمایندگان مجلس مجازات جدید برای مرتکبین اسیدپاشی را تصویب کردند.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

راز زیبایی و جوانی پوست قبل از عروسی

پوست زیبا چیزی است که همه ما آرزویش را داریم اما نمی‌توانیم همیشه به آن دست یابیم ، و زمانی که به روز عروسی نزدیک می شویم ، قطعا ً چیزی است که ارزش فکر کردن دارد . ما در این مطلب جدیدترین متد های مراقبت از پوست قبل از جشن عروسی را به شما می آموزیم ...

ادامه مطلب
مد و استایل

اصول و نحوه انتخاب کفش عروس

یکی دو روز قبل مراسم عروسی حتما کفش های تان را بپوشید تا پاهای تان به اندازه ی کفش و مدل کفش عادت کند و پاهای تان در آن جا باز کند تا برای عروسی راحت باشدند. چنانچه امکان پوشیدن لباس عروس تان را داشتید حتما این کار را به همراه پوشیدن کفش های تان انجام دهید و با آن برقصید و راه بروید. چون راه رفتن با یک کفش پاشنه دار با لباس پف دار و حجیم کار سختی است و به تمرکز وتمرین نیاز مند است

ادامه مطلب
مد و استایل

معنی انداختن انگشتر در هر انگشت دست

برای همه پیش آمده است که بداند که چه معنی می دهد وقتی انگشتری را در یک انگشت دست می اندازد و در واقع انگشتر در هر کدام از انگشتان دست چه معنی می دهد ، باید این را بدانید که انداختن انگشتر در هر کدام از انگشت های دست یک معنی خاصی می دهد که ما در این مطلب در مورد معنی انگشتر هر انگشت با شما صحبت خواهیم کرد ...

ادامه مطلب

مطالب جالب

سایر

آمادگی برای ازدواج چیست ؟

ازدواج برای خیلی از ما مهمترین رویداد زندگیمان است، بنابراین باید آمادگی خود را برای آن بسنجیم و تصمیم درست را بگیریم. افراد معمولا فانتزی ها و خیالپردازی های خود را در باره رابطه عاطفی خود در سر میپرورانند و ویژگی ها و معیارهای زیادی برای خود تعریف میکنند. در صدر این معیار ها، ویژگی های شخصیتی و اخلاقی فرد، بیشتر مورد توجه قرار میگیرد ...

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

نکات بهترین مراقبت برای پوست

داشتی پوستی زیبا و شاداب در جذابیت، تاثیر بسزایی دارد و به همین خاطر است که برای همه ما سلامت پوست مهم است. به این منظور باید درباره آن بدانیم و برنامه ای برای مراقبت از آن داشته باشیم ...

ادامه مطلب
مد و استایل

ژست عکس عروس و داماد

یکی از قسمت های مهم در مراسم نامزدی و عروسی ، پیدا کردن و انتخاب یک آتلیه عروس و آتلیه عکاسی برای روز مراسم عروسی می باشد ، که برای انتخاب یک آتلیه عکاسی و عروسی برای نامزدی و عروسی معیار های مختلفی را دارد که با فهمیدن آنها یک خاطره خوب و عالی از مراسم عروسی و نامزدی خود تجربه خواهید کرد ...

ادامه مطلب
مذهبی

درب های بهشت و جهنم چندتا هست؟

در کتب تفسیر واحادیث روایات زیادی از پیامبر (ص) وائمه معصومین(ع) آمده که در آنها اشاره به درب های بهشت و جهنم شده است که نشان می دهد بهشت هشت تا در دارد و جهنم طبق آیه قرآن هفت در دارد.

ادامه مطلب
مد و استایل

همه چیز در مورد حلقه ازدواج ست

یکی از جذابیت های حلقه ازدواج این است که شما فرصت این را پیدا می کنید که حلقه ازدواج را به همه اقوام چه نزدیک باشند یا چه دور نشان دهید و هرچه حلقه ازدواج زرق و برق دارتر باشد طرفدار های زیادی پیدا می کند ، هنگامی که یک حلقه را خریداری می کنید مواظب باشید چون این حلقه ازدواج قرار است تا اخر در دستان شما و با شما باشد ، در ادامه مطلب همه چیز را در مورد حلقه ازدواج با شما بازگو می کنیم ...

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

بازیگران زن ایرانی که با گذر زمان جذاب تر شدند

بسیاری از بازیگران زن ایرانی با گذر زمان تغییرات زیادی در چهره شان به وجود آمد و به جذابیت هایشان اضافه شد، در ادامه این مطلب عکس هایی از هنرمندانی که با گذر زمان جذاب تر شدند را مشاهده میکنید.

ادامه مطلب
سبک زندگی

راهنمای عروسی

وبسایت بلاک مگ به عنوان بهترین وبسایت راهنمای عروسی و عرضه کننده و معرفی کننده بهترین برند های عروسی یک سالی است که خود را معرفی کرده است و طی این یک سال بهترین راه کار ها و بهترین راهنمایی ها را جهت برگذاری هرچه بهتر مراسم عروسی را در اختیار عروس و داماد ها قرار داده است که ...

ادامه مطلب
دانش و فناوری

پس از افتادن گوشی و ضربه خوردن آن چه کنیم؟

برای خیلی از افراد پیش آمده است که به هنگام افتادن گوشی و ضربه خوردن آن دست و پای خود را گم کرده و نمیدانیم چکار کنیم راه حل این موضوع را دربلاک مگ ملاحظه فرمایید.

ادامه مطلب
سلامت و بهداشت

طب سنتی برای درمان شکنندگی مو

شکنندگی مو و نازک شدن تارهای مو از رایج ترین مشکلات خانم ها می باشد، برای درمان و جلوگیری از شکنندگی مو روش های خانگی وجود دارد که به افزایش موهای نازک و شکننده کمک بسیاری می کند.

ادامه مطلب